Coach in de Spotlights - Paul Vinken

Ik zal mij eerst even voorstellen. Mijn naam is Paul J. Vinken, ik woon in Groningen en ben 59 jaar.

Ik ben geschoold als therapeut en als manager. Zo weet ik de belangen van een organisatie te combineren met de belangen en behoeftes van de individuele medewerker. In beide rollen is een goede werkrelatie essentieel. Het gaat om wederzijds vertrouwen en om moeite doen om elkaar te willen begrijpen.

Ik heb een erg leuke combinatie gevonden in mijn werkweek. Ik werk al 12 jaar ongeveer een anderhalve dag in de week als zelfstandig gevestigd coach en ik ben directeur algemene zaken bij een organisatie in de geestelijke jeugd gezondheidszorg.

In mijn coachpraktijk heb ik ondervonden dat veel coachvragen voortkomen uit spanningen tussen managers en medewerkers. Die spanning komt vaak voort uit onbegrip of onvermogen tot een goede communicatie tussen beiden. Communicatie is dan ook vaak het belangrijkste onderwerp van coaching. Specifiek, hoe ontvang ik feedback en hoe geef ik feedback.

Mijn slogan is: coaching vernieuwt uw werkelijkheid en maakt uw medewerker en team completer.
In mijn coaching ga ik altijd uit van de situatie op het werk. De functie staat centraal.
Door coaching kun je afstand nemen van de dagelijkse werkroutine en bestaat de mogelijkheid tot reflectie: doe je je werk nog wel goed, welke dilemma's blokkeren je om jouw werkzaamheden op een goede manier uit te kunnen voeren.
Coaching is een goede manier om een evenwicht te vinden in willen en kunnen. Coaching is vooral een ontwikkelingstraject om de persoonlijke effectiviteit te verhogen. Coaching is gericht op het autonoom functioneren van team of individuele medewerkers, gaat in op de actuele werkproblematiek en is resultaat- en oplossingsgericht.

Ik mag graag werken met de oplossingsgerichte benadering, zoals die ontwikkeld is door Coert Visser en Gwenda Schlundt Bodien. Zij vinden dat het zinvoller is om direct de aandacht te richten op het construeren van oplossingen dan op het analyseren en doorleven van problemen. Het is zinvoller omdat problemen zelden opgelost worden door de oorzaken ervan op te sporen. De methodiek gaat er van uit dat er oplossingsgericht wordt gesproken over die problemen. De oplossingsgerichte coach werkt vanuit de volgende overtuigingen:
1.Geen enkel probleem treedt voortdurend op.
2.De uitzonderingen op het probleem (situaties waarin het probleem niet of minder aanwezig is) zijn sleutels voor de oplossingen ervan.
3.Het realiseren van een kleine verandering is voldoende om een proces van grotere verandering te initiëren.
4.De oplossingen die de gecoachte zelf creëert zijn de beste (beter dan die van de coach) omdat zij exact aansluiten op de unieke situatie van de gecoachte.

Mogelijk kunnen persoonlijke problemen ten grondslag liggen aan de problemen op de werkvloer. Die problemen zal ik niet expliciet tot werkpunten maken. Ik stel er wel vragen over en dat doet soms pijn. Ik vraag aan de coachee naar mogelijke oplossingen en vraag naar de stappen die ondernomen moeten worden op de oplossingen te bereiken. Ik stel pittige vragen, geef feedback, leg uit en stel daarna nog meer vragen. Daarbij wind ik er geen doekjes om en ga ik dilemma’s niet uit de weg. Ik trigger het onbekende. Deze directe benadering werkt en past goed bij mij. Dat neemt niet weg dat ik als coach over een behoorlijk empatisch vermogen beschik.

Ik ben een coach die stevig staat en zich niet laat meenemen door het verhaal van de coachee. Ik heb oog voor de belangen van zowel de opdrachtgever en die van de coachee. Ik weet hoe het is om als manager te moeten omgaan met belangentegenstellingen en ik weet wanneer het helpend is om een coach in te schakelen. Het begrip meerzijdige partijdigheid weet ik om te zetten in mijn coachtrajecten.

Een lastig punt vind ik de vraag: wanneer ben ik aan het coachen en wanneer geef ik advies. Soms wil een coachee advies. Ik het begin van mijn praktijk had ik daar meer moeilijkheden mee dan nu. Ik was van mening dat een coach geen adviezen moet geven, dat alles vertaald moet worden in een coachvraag. Nu doe ik daar niet meer ingewikkeld over. Ik geef wel adviezen als daar om wordt gevraagd, maar ik stel ook de vraag, hoe ze daar zelf denken mee om te gaan.